سه شنبه ۹ جدی ۱۳۹۳

افغانستان، پناهگاه جهادیان

نویسنده: لیوک متیو و لیوسی پی‌تِرما- اسلام‌آباد برگردان: نسیم ابراهیمی منبع: روزنامه‌ی فرانسوی‌زبان لیبراسیون اسلام‌گرایان به رهبری ملا فضل‌الله زمانی ‌که در مناطق قبایلی شمال، زیر حمله‌ی […]

نویسنده: لیوک متیو و لیوسی پی‌تِرما- اسلام‌آباد

برگردان: نسیم ابراهیمی

منبع: روزنامه‌ی فرانسوی‌زبان لیبراسیون

اسلام‌گرایان به رهبری ملا فضل‌الله زمانی ‌که در مناطق قبایلی شمال، زیر حمله‌ی ارتش پاکستان قرار گرفتند، به‌ کشور همسایه فرار نمودند.

تحریک طالبان پاکستان (TTP) در سال ۲۰۰۷‌ تشکیل شد. این گروه پس از تشکیلش‌، خون‎بار‌ترین حمله‌‌اش‌ را در یک مکتب نظامی در پاکستان راه‌اندازی نمود‌. اما مرکزی را که آن‌ها نشانه گرفته بودند، دسترسی به آن خیلی ساده بود. در این اواخر، در صف این گروه، بی‌نظمی زیادی به میان آمده است. در حال حاضر، این گروه توسط ملا فضل‌الله رهبری می‌شود. وی کسی است که علیه ملاله یوسف‌زی‌– برنده جایزه‌ی صلح نوبل ۲۰۱۴- یک حمله را راه‌اندازی کرده بود. تحریک طالبان پاکستان (TTP) یک گروه عمده‌ی شورشی در پاکستان است که در واکنش به ‌حمله‌ی ارتش پاکستان بر مسجد سرخ‌ تشکیل یافت و برای یک مدت کوتاه، با دیگر گروه‌های شورشی اسلام‌گرا‌ قطع روابط نمود‌. این گروه در سال‌های پس از تشکیلش، موجی از حملات دهشت‌افگنی و انتحاری را راه‌اندازی کرد که تا هنوز هزاران تن از افراد ملکی و نظامی را به قتل رسانده است.

گروه‌ها و جنبش‌های اسلامی رادیکال سنی‌مذهب، گروه‎ القاعده، جهادیان خارجی و گروه تندرو اسلامی ازبکستان (MOI)‌ در مناطق قبایلی شمال‌شرقی برای یک مدت با تحریک طالبان پاکستان‌ قطع رابطه نمودند. این گروه‌ها که اسلام رادیکال‌ را پیش‌نهاد می‌کنند، از ‌تطبیق نشدن شریعت سخت انتقاد دارند. تا هنوز‌ چندین مکتب دخترانه از سوی این گروه تخریب شده‌اند، واکسین‌گران پولیو به قتل رسیده‌اند و ‌نیز در سینما نیز بمب‌گذاری کرده است.

‌طی این سال‌ها، غربی‌ها دولت اسلام‌آباد را به این خاطر ‌که عملیاتش را ‌در مناطق قبایلیِ هم‌‌مرز با افغانستان علیه این گروه‌های شورشی گسترش نداده است، بارها مورد انتقاد قرار داده‌اند. پس از آن‌که در آغاز سال ۲۰۱۴‌ ده‌ها بار اقدام برای گفت‌وگو با این گروه صورت گرفت، دولت از ارتش تقاضا کرد که یک حمله‌ی وسیع هوایی را ‌علیه این شورشیان در وزیرستان شمالی و منطقه‎ی قبایلی افغانستان، که پایگاه‌های اصلی طالبان پنداشه می‌شوند، راه‌اندازی نماید. از آن پس، تحریک طالبان پاکستان‌ پایگاهش‌ ضعیف شد و در تنظیمش‌ بی‌نظمی به میان آمد. هواپیماهای بدون سرنشین امریکا لانه‌های این گروه را به‌صورت پیهم آماج قرار دادند و در این اواخر این حملات دوباره از سر گرفته شده‌اند. حمله‎ی پشاور با گستردگی‌ای که صورت گرفت، برای دولت پاکستان‌ خیلی غافل‌گیر‌کننده بود. مقام‌های نظامی پاکستان می‌گویند که «این حمله‌ کنندگان شاید در افغانستان پناهنده بوده‌اند و در این روزها از مرز عبور نموده‌اند».

در واقع، حمله‌ی ارتش پاکستان در وزیرستان شمالی‌ صدها تن از گروه‌های جهادی را به‌سوی  افغانستان رانده است. مریم ابوذهاب، پژوهشگر در «Inalco» می‌گوید: «زمانی ‌که حمله بر شورشیان راه‌اندازی شد، این مسئله پیش‌بینی شده بود که سران مهم شورشی به آن‌سوی مرز فرار می‌کنند». اکثر آن‌ها در ولایت‌های کنر و نورستان‌ پناه گزیدند. زمانی ‌که در سال ۲۰۰۹‌ ارتش پاکستان‌ در دره‌ی سوات حملات خویش را راه‌اندازی نمود‌، ملا فضل‌الله، رهبر تحریک طالبان پاکستان‌ در افغانستان پناه گزید.

این جنبش جنگ‌جویی در آن‌سوی خط دیورند‌ به مثابه‌‌ ‌زهر‌ی برای روابط افغانستان و پاکستان می‌باشد. زمانی ‌که حامد کرزی، رییس جمهور پیشین افغانستان در قدرت بود، با هر بار حمله‌ای که از سوی شورشیان صورت می‌گرفت، پاکستان را در بازی دوگانه‌ در حمایت از این گروه‌ها به نفع خودش در افغانستان و ‌کشمیر، منطقه‌ی هم‌مرز با کشور هند، متهم می‌کرد. انتقادها بر این اساس صورت می‌گرفتند: ملا عمر، رهبر طالبان افغانستان و جلال‌الدین حقانی، فرمانده شورشی و مسئول حملات انتحاری در کابل، همه در پاکستان زندگی می‌نمایند و به‌صورت واضح‌ تحت حمایت ISI یا سازمان استخباراتی نظامی پاکستان قرار دارند. علاوه بر آن، گلبدین حکمت‌یار، رهبر حزب اسلامی‌ مدت زیادی است که در پشاور‌ پناه گزیده است و در همان‌جا زندگی می‌نماید. از سوی دیگر، دولت اسلام‌آباد از کابل انتقاد می‌کند که ملا فضل‌الله را که پس از راه‌اندازی حملات ارتش پاکستان ‌به ‌افغانستان فرار کرده است, در خاکش پناه داده است.

‌سر‌انجام پاکستان تصمیم گرفت که در مناطق قبایلی کشور‌ش‌ ‌علیه شورشیان‌ حمله‌های هوایی راه‌اندازی نماید. آیا افغانستان نیز عین کار را در ولایت‌های مشرقی خویش‌‌ خواهد کرد؟ مشکل این است که افغانستان امکانات آن را ندارد. اکنون شورشیان در ولایت‌های کنر و نورستان بیش‌تر قدرت یافته‌اند. در سال ۲۰۱۰، حمله‌های پیهم امریکا طالبان را از این مناطق بیرون راند و این مناطق را از وجود گروه‌های جهادی پاک کرد. اکنون نیروهای امنیتی افغانستان خو‌ش‌حال اند که ‌بعضی از مناطق این دو ولایت را بدون راه‌اندازی عملیات‌ در اختیار دارند. در جنجال حاضر، تنها حمله‌های هواپیماهای بدون سرنشین امریکا‌ فعال مانده است. اما این‌ها برای جلوگیری از پیشرفت طالبان در افغانستان و پاکستان کافی نمی‌باشند. بر اساس اطلاعات سایت تخصصی «Long War Journal»، در حال حاضر‌ القاعده در ولایت‌های دیگر نیز نفوذ کرده است؛ همانند ولایت ننگرهار در شرق افغانستان در نوار مرزی ‌پاکستان و هم‌چنان ‌ولایت قندز‌ در شمال کشور.

دیدگاه بگذارید

avatar
  مشترک شدن  
اطلاع رسانی کن