چهار روایت در ستایش شکست

سال ۱۹۳۴، در نورنبرگ، جمعیتی بیش از هفت‌صدهزار نفر گرد هم آمدند تا صدای یک نفر را بشنوند. سال ۱۹۴۸ در دهلی، مردی که برای آزادی کشورش جنگیده بود، با گلوله از پا درمی‌آید. در انقلاب فرانسه، تیغه‌ی گیوتین بالا می‌رود و پایین می‌آید. در سیبری، اردوگاه‌هایی برپا می‌شود که…

بیست‌وپنجم سپتامبر برای افغانستان مهم است

روز بیست‌وپنجم سپتامبر روز یادآوری ستم هولناکی است که در اواخر قرن نوزدهم، به‌ویژه در سال‌های ۱۸۹۱ تا ۱۸۹۳ میلادی، بر مردم هزاره‌ی افغانستان رفت. هزاره‌ها در آن روزگار آماج کارزار نسل‌کشانه‌ی امیر عبدالرحمان قرار گرفتند، خانه و سرزمین خود را از دست دادند و به عنوان برده در بازارهای منطقه فروخته شدند.  در آن نسل‌کشی بی‌امان،…

افغانستان تحت حاکمیت طالبان: واقعیت‌های اقتصادی و بحران آینده

بر اساس ارزیابی‌های بانک جهانی، اقتصاد افغانستان در سال‌های اخیر نشانه‌هایی از رشد داشته است؛ اما رشد اقتصادی به‌ تنهایی به معنای بهبود رفاه عمومی نیست. رشد سریع…

هوش مصنوعی؛ عصای عقل یا جایگزین عقل؟

هوش مصنوعی مولد، اکنون تنها ابزاری برای انجام محاسبات یا جست‌وجوی اطلاعات نیست؛ بلکه می‌تواند متن بنویسد، استدلال ارائه کند، مسأله حل کند، ترجمه کند، ایده تولید کند…

چرا داوود مهم است؟

نویسنده: ا. پورپامی ردفر داوود سرخوش، آوازخوان نامور هزاره بر بیماری سرطان پیروز شد. این پیروزی او، موجی از شادمانی را به‌ راه انداخت. مردم، از عوام و…

آیا توماس برگشته است؟

هر شب از ساعت ۹:۰۰ تا ۱۰:۰۰، جلسه‌ای مجازی در «گوگل‌ میت» برگزار می‌شود. این جلسه یک گرداننده و چندین سخنران دارد و موضوع اصلی آن بلاکچین، ارز…

برنامه‌نویسی در عصر هوش مصنوعی

ظهور هوش مصنوعی مولد شیوه ساخت نرم‌افزار را به‌گونه‌ای بنیادین تغییر داده است. ابزارهای امروزی می‌توانند کد بنویسند، خطاها را پیدا کنند، آزمون طراحی کنند، مستندسازی کنند و حتا در برخی محیط‌ها بخشی از فرآیند توسعه…

انتخاب سردبیر

بازداشت دوباره‌ی معتصم آغاجان

ضمانت ملا یعقوب به چالش کشیده شد

فرازوفرود مکاتب فارسی‌زبان در کویته‌ پاکستان

مکاتب فارسی‌‌زبان کویته پاکستان، به‌ویژه در دو منطقه‌ی هزاره‌نشین هزاره‌تاون و مری‌آباد، تنها مراکز آموزشی کودکان و نوجوانان مهاجر افغانستان نبودند؛ بلکه در طول نزدیک به سه‌دهه، به یکی از مهم‌ترین نهادهای آموزشی،…

خانه‌ای که بدون پایه‌سنگ ساخته شد

با سقوط کابل در تابستان ۱۴۰۰، برای تاجیکان ما چیزی فروریخت که سال‌ها کم‌تر کسی حاضر بود درباره‌اش تردید کند. حضور گسترده‌ی تاجیکان در ارتش، پولیس، دیپلماسی، دانشگاه، رسانه و ساختار سیاسی جمهوریت…

آیا عامل‌های هوش مصنوعی هنوز تحت کنترل انسان‌ اند؟

رویترز در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ گزارش داد که عامل‌های هوش مصنوعی در حال آزمایش توسط «اوپن‌ای‌آی»، در ۱۱ ماه می همین سال در «روبی‌گمز»، یکی از مخزن‌های عمومی نرم‌افزاری، صدها بسته‌ی مخرب قرار…

از بُن‌بست به گشایش

نقشه‌راه جامع و ترکیبی؛ گامی به پیش، اما نه پایان راه

افغانستان امروز بیش از هر زمان دیگری به یک چشم‌انداز سیاسی جامع و بازتعریف‌شده نیاز دارد. پس از نزدیک به پنج‌دهه جنگ، فروپاشی‌های دامنه‌دار نهادهای دولتی، انقطاع ساختاری در نظام حکمرانی و بازگشت…

کالبدشکافی نقشه‌ راه کمبریج برای افغانستان: از آرمان‌گرایی سیاسی تا واقعیت‌های سخت میدانی

بحران سیاسی افغانستان که از پنج سال گذشته وارد مرحله‌ی تازه‌ای شده است، تنها به جابه‌جایی قدرت سیاسی محدود نمی‌شود، بلکه نشانه‌ای از یک فروپاشی چندلایه و ساختاری در ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی…

تغییر پارادایمی حکمرانی؛ الزامات دولت‌سازی و توسعه‌ی ملی در افغانستان

با وجود گذشته‌ی شکوهمند تمدنی منطقه که افغانستان بخشی از آن بود، طی دهه‌های اخیر این کشور با بحران‌های چندلایه و عمیق معطوف به قدرت، هویت، وابستگی و حکمرانی دست‌وپنجه نرم کرده است…

گسست دیرینه میان دولت و جامعه

چرا افغانستان نیازمند یک دگرگونی پارادایمی در حکمرانی است؟